Veel mensen denken dat de voorraad vis eindeloos is, aldus de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry. Hij waarschuwt voor overbevissing in de oceanen. ‘Er is te veel geld op zoek naar veel te weinig vis waardoor bijna een derde van de visvoorraad overbevist is. Op de rest van de vis wordt maximaal gevangen.’ Volgens Kerry plegen we roofbouw met grote gevolgen voor de voedselvoorziening. Daar komt bij dat er honderden gebieden zijn waar door verzuring van het water en enorme vervuiling geen of geen normaal oceaanleven meer mogelijk is. Behalve voor duurzame visvangst, pleit hij voor eerlijke beprijzing van de gevangen vis. Dit betekent dat per vissoort de lange termijn gevolgen van de visvangst worden meeberekend in de prijs van de vis. Door de afnemende vraag naar vis – en zeker naar schaarse vissoorten – die dit veroorzaakt, kan de visvoorraad zich herstellen tot duurzaam houdbare niveaus, die essentieel zijn voor de toekomstige voedselvoorziening.

“Door eerlijke beprijzing kan de visvoorraad zich herstellen.”

Alpinvest, een van de grootste beleggers van pensioengelden ter wereld, gaat aan zijn investeringen nadrukkelijker milieu- en sociale criteria verbinden. “We staan kritisch tegenover sectoren als de grondstoffenwinning en de kledingindustrie,“ aldus de financieel directeur van Alpinvest. Bedrijven kunnen alleen kapitaal krijgen als zij de toets van ethisch en (milieu)verantwoord handelen doorstaan. “Doen zij dit niet dan zien we af van investeren, ongeacht de kans op een hoog rendement.” Beleggers dwingen steeds vaker de moraal van het zakendoen af. Dit is ook eigenbelang. Bedrijven met een bedrijfsmodel gebaseerd op uitbuiting, milieuverontreiniging of het leeghalen van natuurlijke hulpbronnen,  zijn vanwege mogelijke claims en imagoschade risicovol als belegging. Deze trend zal doorzetten en een enorme impuls krijgen als ecoprijzen worden ingevoerd. Beleggers zien steeds meer in dat niet-duurzaam beleggen geen toekomst heeft.

“Bedrijven die doen aan roofbouw of uitbuiting krijgen geen geld meer.”

Volgens het zojuist verschenen VN-klimaatrapport lijden steeds meer mensen onder de gevolgen van klimaatverandering. Nu nog ver weg, maar binnen afzienbare tijd ook hier. De VN wijst op de alarmerende, onomkeerbare gevolgen van de opwarming van de aarde. We kunnen er niet omheen: de oplossing ligt in het beprijzen van de uitstoot van broeikasgassen, zodat voor vervuilende producten voortaan de echte prijs betaald moet worden. Pas dan kan er werkelijk opgetreden worden tegen klimaatverandering. Zolang uitstoten van broeikasgassen (vrijwel) gratis blijft, blijven de vervuilendste energiebronnen en vervuilendste vervoersmethoden het goedkoopst en het succesvolst en zal dit niet veranderen. Verkeerde prijzen zorgen nu voor de verkeerde prikkels en verhinderen dat klimaatdoelstellingen gehaald kunnen worden. De oplossing ligt in de economie. Dankzij echte prijzen en de kracht van het marktsysteem komt effectief klimaatbeleid wél binnen handbereik.

“Met de juiste prikkels door ecoprijzen wordt effectief klimaatbeleid mogelijk.”

Aandeelhouders van ExxonMobil hebben de grootste olie- en gasproducent ter wereld onder druk gezet om op haar website te laten zien hoe het bedrijf omgaat met de risico’s van klimaatverandering. Een van de belangrijkste risico’s is de afwaardering van kapitaal (‘stranded assets’) op de balans. Een voorbeeld is de afwaardering van olievoorraden van ExxonMobil, die niet meer kunnen worden gewonnen door te hoge winningskosten en kosten van CO2-rechten of te grote risico’s op verdergaande klimaatverandering. Zo’n afwaardering kan een enorme invloed hebben op de financiële positie van het bedrijf. Investeerders willen daarom de zekerheid dat ze hun geld niet in een bodemloze put stoppen. De toezegging van ExxonMobil is een belangrijke stap in de erkenning dat klimaatrisico’s en de financiële effecten ervan niet langer genegeerd kunnen worden. De volgende stap is dat het bedrijf ook verantwoordelijk zal worden gehouden voor de milieuschade die het veroorzaakt.

“Aandeelhouders van oliemaatschappijen eisen inzicht in milieugevolgen”

Nederland kan al in 2030 vrijwel volledig draaien op duurzame energie. Daarvoor moet Nederland in 2030 voor bijna 25.000 Megawatt aan windmolens (grotendeels op zee) en 25.000 Megawatt aan zonnepanelen hebben gebouwd. Dit blijkt uit een studie in opdracht van actieorganisatie Urgenda. Het document overstijgt ruimschoots de ambities van de Nederlandse overheid. Het kabinet wil dat in 2023 slechts 16 procent van het Nederlandse energieverbruik uit hernieuwbare bronnen komt en heeft nu al grote moeite om haar eigen duurzame energie doelstellingen te realiseren. Volgens Urgenda kan en móet het sneller teneinde een gevaarlijke klimaatverandering te voorkomen. De miljardeninvestering levert minimaal 150.000 banen op volgens de organisatie en maakt Nederland energie-onafhankelijk. Dankzij ecoprijzen en de (politieke) wil om te veranderen komt deze duurzame transitie binnen handbereik.

“Dankzij ecoprijzen en de wil te veranderen komt de duurzame transitie binnen handbereik.”

Na de bezetting door de Russen van het grondgebied van Oekraïne op het schiereiland de Krim, verklaarde Europarlementariër Hans van Baalen dat we onafhankelijk van Russisch aardgas moeten worden. Zo zijn we niet langer prooi van de machtspolitiek van Rusland. Omdat ook de productie van Gronings aardgas onherroepelijk daalt,  zullen we versneld moeten inzetten op duurzame oplossingen. Behalve het verduurzamen van woningen, moeten we onze aandacht vooral richten op de grote gasverbruikers, zoals de industrie, tuinbouwbedrijven, ziekenhuizen en zwembaden. Deze moeten worden aangesloten op duurzame bronnen zoals geothermie en de warmte die ze nu nog lozen, hergebruiken. Om de investeringen hiervoor te financieren, moet de energiebelasting op gas voor grootverbruikers omhoog, meent Van Balen. ‘Terwijl we thuis 19 cent per kubieke meter gas betalen, kost datzelfde gas bij afname van een miljoen kubieke meter maar 1,6 cent. Daar zit ruimte!’

“Russische machtspolitiek stimulans voor verduurzaming energievoorziening”

De wereld staat voor een energiecrisis, die zwaardere gevolgen kan hebben dan de financiële crisis van de afgelopen jaren. Dat stelt energiedeskundige Jeremy Leggett van de universiteit van Oxford in een interview met economensite Mejudice.nl. Volgens Leggett geven oliemaatschappijen net zo’n misplaatst, rooskleurig beeld van hun eigen activiteiten als zakenbanken deden in de jaren voor de financiële crisis. Legget verwijst naar het zojuist verschenen boek De Vergeten Oplossing, waarin duidelijk wordt dat we, met het opraken van de makkelijk winbare brandstoffen, het toenemen van de milieuschade en de oplopende winningskosten, het einde van het fossiele tijdperk naderen. Reden ook waarom er toenemende twijfels ontstaan over schaliegas in de VS. Om een enorme crisis te voorkomen zal de wereld minder afhankelijk moeten worden van olie en gas. ‘Met De Vergeten Oplossing ligt het bouwplan voor de verduurzaming klaar, maar we moeten onder zeer hoge druk de juiste keuzes maken’

“Oliecrisis wordt erger dan bankencrisis.”

Grote bedrijven maken zich geen illusies meer en weten natuurlijk wel dat het moment dat ze zelf zullen moeten opdraaien voor hun vervuiling steeds dichterbij komt. Het beprijzen van vervuiling en uitstoot komt steeds dichterbij. Hoewel bedrijven vooralsnog veel weerstand bieden omdat ze vrezen voor hun concurrentiepositie, zijn er toch al tal van bedrijven die er rekening mee houden dat ze er niet aan ontkomen. Het meest sprekende voorbeeld is de prijs van de uitstoot van CO2. Op dit moment wordt op de vrije markt voor emissierechten voor CO2 ongeveer 7 euro per ton betaald, zo’n 9,50 dollar. Uit onderzoek blijkt echter dat bedrijven als Shell en BP in werkelijkheid intern rekenen met een veel hogere prijs, namelijk 40 dollar en Exxon Mobil zelfs met 60 dollar per ton CO2. Zij houden er nu al rekening mee dat ze in de toekomst serieuze bedragen zullen moeten betalen voor de gevolgen van de CO2-uitstoot die ze veroorzaken.

“Grote bedrijven gaan serieus betalen voor hun uitstoot.”

De Duitse minister van Milieu sluit uit dat de regering in Berlijn de komende jaren zal besluiten schaliegas te winnen met fracking. Dat is een methode om gas uit schaliegesteente te winnen door water, zand en chemicaliën in een boorput te pompen. De methode van gaswinning is omstreden doordat zij zeer milieubelastend is. De Duitsers hoeven volgens de minister niet bang te zijn voor toestanden als in de Verenigde Staten, waar op grote schaal schaliegas wordt gewonnen.

De getroffenen van de aardbevingen die het gevolg waren van de gaswinning in Groningen dienen volledig gecompenseerd te worden voor hun schade. Deze opvatting krijgt een steeds breder draagvlak in de samenleving. Dat bleek uit een onderzoek van onderzoeksbureau NIPT. Veel mensen vinden het buiten proportie dat de Groningers slechts één miljard euro krijgen toegezegd, terwijl de gasopbrengsten al meer dan 200 miljard euro bedroegen. Zij hebben concrete en aanwijsbare schade geleden. Met minder dan een half procent vergoeding lijken de verhoudingen zoek. Er is over de rug van de Groningers veel geld verdiend en daaruit moet een reële vergoeding worden betaald, zo blijkt de overheersende mening. De onderzoekers geven daarbij aan dat de vergoeding gebaseerd dient te worden op objectieve normen, zoals die ook gebruikt worden voor de berekening van ecoprijzen.

“Een reële vergoeding naar objectieve normen voor Groningers”